"Ruzie in Livigno"

De afgelopen maand ben ik op hoogtestage geweest in het Italiaanse Livigno. Drie weken lang was het afzien op grote hoogte, al was ik gelukkig na ongeveer een week al wel redelijk gewend. Trainen op hoogte zorgt ervoor dat je lichaam extra rode bloedcellen aanmaakt, er zit immers minder zuurstof in de lucht op 1800 meter hoogte, en om toch voldoende zuurstof naar de spieren te krijgen zet je lichaam alles op alles om dat zuurstoftekort te compenseren. Wanneer je dan na drie weken weer terug gaat naar zeeniveau heb je nog steeds extra capaciteit en kun je dus harder trainen! Zie hier je winst! Het leuke aan Livigno is dat je om deze reden heel veel andere sporters tegenkomt, zo hebben we Alberto Contador de berg op zien knallen en heb ik een stuk gefietst met een Italiaanse baanwielrenster die met de laatste voorbereidingen voor Rio bezig was. Een nadeel is overigens dat het op deze hoogte in juni nog behoorlijk koud is, elke ochtend moesten de handschoenen aan, en bijna iedere dag kregen we wel een buitje te verwerken… Gelukkig bestaat een deel van het dal van Livigno uit een lange tunnel van zo’n 8 kilometer, dus zelfs met regen kun je nog droog buiten fietsen!

Watergevecht
Het dal van Livigno is uitgesleten door de ‘Aqua Granda’ of zoals de Zwitsers hem noemen de ‘Spöl’. De Aqua Granda is een rivier van 28 kilometer lang die ontspringt op 2315m op de Forcola (voor de oplettende lezer, die berg staat inderdaad op één van de foto’s van mijn Instagram account!) en hij stroomt via het Spöl dal en het meer van Livigno over de Zwitserse grens bij Zernez in de Inn (en inderdaad de Inn is bekend van INNsbruck!). De Aqua Granda is lange tijd onderwerp geweest van een onenigheid tussen Italië en Zwitserland. Zwitserland wilde namelijk het water van de Aqua Granda gebruiken om de ongelijkmatige stroom van de Inn te compenseren, met andere woorden, de Zwitsers wilden een stuwmeer maken om zo extra water de Inn in te laten stromen wanneer het waterpeil daar te laag was en om energie te produceren. De Italianen wilden ondertussen het water van de Aqua Granda via een buizenstelsel ombuigen naar een eigen stuwmeer in de regio om daar energie op te wekken. De kwestie werd na 10 jaar beslist: een deel van het water wordt inderdaad naar de Italiaanse stuwdammen geleid en een Zwitserland mocht een stuwdam in het grensgebied bouwen, waardoor het stuwmeer van Livigno ontstond. Beide landen gebruiken het water van de Aqua Granda nu dus voor hun duurzame energievoorziening.

Niet uitzonderlijk
Deze internationale onenigheid staat niet op zichzelf, wereldwijd zijn er heel veel conflicten over het gebruik van rivieren, vervuiling van rivieren en waterverdeling van rivieren. Zo heeft Nederland bijvoorbeeld lange tijd een conflict gehad met Zwitserland, Duitsland en Frankrijk over de vervuiling van de Rijn en heeft Israël in de 6-daagse oorlog (1967) een Jordaanse stuwdam vernietigd omdat ze het niet eens waren over de waterverdeling, overigens vonden ze pas in 1994 een oplossing voor deze uit de hand gelopen ruzie…

Klimaatverandering
Door de klimaatverandering neemt de grilligheid van het weer toe, daardoor wordt de waterafvoer via de rivieren onvoorspelbaarder en de kans op conflicten groter. Laten we hopen dat alle landen op tijd afspraken maken over het gebruik van de rivieren zoals dat in Livigno is gebeurd, dan kunnen wij met z’n allen zorgeloos genieten van de bergen, rivieren en stuwmeren.